Mùa vải chín
Trongphucct2
Tháng năm oi ả với cái nóng đầu hè, căn phòng nhỏ khiến cho không khí càng thêm ngột ngạt. Nó lặng lẽ ra đứng bên hành lang ký túc xá, lặng lẽ nhìn từng chùm phượng vỹ cháy đỏ góc sân trường. Nó nhớ lại những ngày hè ở quê. Nó chợt nao lòng nghĩ đến những gánh lúa trĩu nặng đang oằn lên đôi vai gầy của mẹ, nỗi lo âu đã phủ trắng mái đầu cha. …"Nếu đã đi qua thời sinh viên… Kiếp sống xa nhà bơ vơ và nhung nhớ"… những ca từ trong ca khúc Thời sinh viên khiến trong nó trào dâng cảm xúc lâng lâng. Nó nhớ nhà, nhớ quê… 
Trời tháng năm vốn như một nàng thiếu nữ đỏng đảnh, gay gắt và hờn ghen. Mới thôi còn nóng như đổ lửa vậy mà nó vừa lên xe lại khùng khùng nổi giông. Mây đen ùn ùn, bụi bay mù mịt, gió càng lúc càng to khiến nó tưởng như phải quay trở về ký túc xá. Nó vẫn đi. Mưa bắt đầu nặng hạt. Cơn mưa chiều làm cho nó thấy se lạnh. Đường về quê nó hôm nay như xa hơn. Nó suy nghĩ miên man, nó đang đi trong mưa, nó đang lạc vào ký ức một thời nó thấy cuộc đời thật đẹp.
Nó thảng thốt trở về với hiện tại khi bắt gặp mùi vị quê hương. Một thứ mùi thật đặc biệt, thứ mà chỉ những người con của thôn quê như nó mới cảm nhận được sự lay động tâm hồn rõ ràng như thế. Về quê nó mới biết nó thèm cái mùi rơm phơi gặp mưa, cái mùi của mùa vụ. Đi trên con đường làng, trên những làn rơm nhem nhép nước, nó biết quê nó mọi người vừa hối hả chạy mưa. Nó trở về với những ngày thơ nó đã sống, trở về với những nỗi lo mùa vụ của người dân quê. Nó hòa mình vào quê hương, nó hít một hơi thật sâu và từ từ cảm nhận cái cảm giác khoan khoái của thôn quê. 
Trời chiều chạng vạng, cái nhá nhem của làng quê chỉ vừa đủ cho những người con của quê nó, những người con của quê vải, lớn lên bên gốc vải cảm nhận được mùi hương dịu ngọt từ những cành cây trĩu nặng. Mùi vị của quê hương, mùi vị của tháng năm quê nó. Nó yêu cái nắng hè, cái nắng làm cho những chùm vải quê nó càng thêm thắm đỏ. Nó yêu những cơn mưa bất chợt của mùa hè, những cơn mưa khiến người ta phải hối hả nhưng bù lại nó mang đến bầu sữa tươi mát tưới thẫm cho những chùm vải quê nó thêm ngọt ngào. 
Nó về nhà khi trời đã tối hẳn. Ngọn đèn dầu hắt ra sân những tia sáng yếu ớt. Nó nhận ra tiếng bố trong nhà, nó biết bố đang ngóng nó về. Nó líu tíu chuyện trò với bố, thao thao đủ thứ chuyện. Bố khoe nhà đã gặt xong, đang vào mùa vải. Nó cảm nhận rõ sự sót xa của bố khi cơn gió lúc chiều đã đánh gẫy những cành vải nặng trĩu nhất. Tuy vậy nó thấy bố nó vui vì năm nay vải được giá và dễ bán. Thông tin về giá cả và thị trường vải vào những ngày mùa luôn là chủ đề chính trong mọi câu chuyện, cập nhật từng giây, từng phút và nhanh chóng cuốn hút sự quan tâm của nó.
Quê nó vào mùa tận dụng triệt để thời gian và sức lao động để đáp ứng kịp thời vụ. Tối nay nhà nó cũng ăn cơm muộn hơn, mẹ nó vẫn kịp giết con gà béo nhất giành phần nó. Nó thấy vui mỗi khi trở về nhà và cảm giác an bình khi thuộc về gia đình nó. Nó nằm gối đầu trong lòng mẹ, cùng cả nhà xem ti vi rồi nó chìm vào giấc ngủ từ lúc nào. Hôm nay nó mệt quá hay vì cảm giác dễ chịu được mẹ xoa đầu nên nó dễ dàng có một giấc ngủ ngon đến vậy. Nó ngủ rất say, ngon lành và tròn giấc. Trong tiềm thức nó biết rằng đêm qua mẹ nó đi ngủ muộn lắm, mẹ nó còn phải sắp lại giường và mắc màn cho nó ngủ. Bao năm qua mẹ nó vẫn vậy, vẫn coi nó là thằng út bé nhỏ, vẫn luôn chiều chuộng và chăm lo cho nó nhất. 
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng. Từ ngày xa nhà đi học, tự nó đã đánh mất nhịp sinh học của người dân nông thôn. Nó không còn giữ được thói quen dậy sớm. Nó sống trong ký túc xá lại học vào buổi chiều vì vậy đêm là lúc mát mẻ để nó học tập và giải trí. Mẹ phải đánh thức nó dậy. Nó biết mẹ gọi nhiều nhưng nó vẫn nằm mãi. Nó vần còn đang ngon giấc. Lâu lắm rồi nó mới có cái cảm giác thèm ngủ, chắc tại lâu rồi nó mới có người gọi nó dậy vào buổi sáng. Thế là nó biết nó đang ở nhà, nó đang sống trong ngày mùa hối hả và nó biết một ngày lao động đã bắt đầu. Oăn ỏe mãi nó mới ngồi dậy được. Nó mơ màng muốn ngả lưng ra ngủ thêm một giấc nữa, nó biết nếu không phải ngày mùa, nó có thể ngủ đến lúc nào nó chán. 
Trèo vải vốn là sở trường của nó. Ngày nhỏ nó vẫn thường trèo cây như một thú vui. Nó mong mỏi đến mùa vải chín, nó thích được hái những quả ở trên cành cao nhất. Nó coi leo trèo như việc chinh phục một đỉnh cao và nó tự cảm thấy vui lắm. Chính vì cái thú vui hiếu động ấy, nhiều phen nó khiến cả nhà hốt hoảng khi nghe tiếng hét thất thanh giữa trưa, khi nhìn nó quằn quại như con chim non rớt khỏi tổ. Nó đã gắn bó trọn cả tuổi thơ trong khu vườn nhà nó. Vườn nhà nó rộng lắm. Nó có thể chơi nhảy suốt cả chiều hè trong khu vườn ấy. Thôi thì đủ cả, nằm võng đu đưa, chơi bi chơi gụ, tìm tổ chim, bắt chuồn chuồn, tìm ve, bắt dế... Cái trò trẻ con nó thích nhất nhưng bị bố nó phản ứng dữ nhất là khắc chữ lên cây. Bao phen nó bị bố mắng nhưng nó vẫn lén lút khắc những dòng chữ nó thích. 
Nó đã lớn lên cùng vườn vải, lớn lên cùng những kỷ niệm êm đềm của tuổi thơ. Tuổi của nó có trước tuổi của vườn vải độ vài ba năm. Nó vẫn nhớ cái cảm giác tiếc nuối, ngẩn ngơ của nó khi chứng kiến bố hạ gục một vườn chuối, đốn đổ nào hồng nào cam để dày công vun đắp cho một giống cây mới. Kể ra giống vải không phải quá xa lạ đối với nó. Nhà nó cũng đã có một cây vải thiều rất to nhưng ít khi ra quả nên nó cũng không thích lắm. Phải mất năm năm nó mới tự tìm ra câu trả lời thỏa đáng khi tận mắt chứng kiến những cây vải đầu tiên bói quả. Nhìn những chùm vải nặng trĩu, quả nào cũng chín rực, đỏ thẫm và to như quả trứng vịt, nó hiểu vì sao người ta gọi là vải trứng. Giống vải này khác xa vải thiều về sự phát triển, cây nhanh to, quả to, chín sớm, ăn ngon và mã đẹp. Vải quê nó đã nhanh chóng được thương lái khắp nơi tìm đến, làng quê nó đã nhanh chóng đổi thay.
Bây giờ vườn vải nhà nó đã thuộc loại có tuổi trong làng. Tán vải đã phủ kín khoảng sân rộng, cao hơn hẳn nóc nhà, thỏa sức bao bọc, che mát cho một tổ ấm bình yên. Những vết khắc bây giờ chỉ còn là những vết sẹo mờ, những nét chữ nguệch ngoạc mà chỉ nó mới hiểu nó đã viết lại cả một tuổi thơ. Nó cũng không còn là một cậu nhóc nữa, đã qua bao mùa vải nó trèo tận những cành cao vút không chỉ để thỏa mãn thú vui leo trèo mà để thu nhận sản phẩm từ vườn vải nhà nó làm ra. Mùa vải quê nó đã thật sự trở thành mùa hội với không khí tập nập của thương lái và sự hối hả của dân làng. Một không khí sôi nổi và đầy khí thế của mùa thu hoạch.
Hai năm đi học đã khiến nó có chút rụt rè khi leo cây. Hai năm quanh quẩn trong mấy toà nhà đem đến cho nó nước da trắng trẻo hơn, nhìn nó thư sinh hơn. Nó đã đánh mất nước da đen sạm, tay chân không còn cơ bắp nữa. Nó đã một thời là cậu trai làng kham khổ, cực nhọc. Nó đã là một lao động trụ cột trong gia đình. Nó đã gồng gánh bao mùa lúa chín và trẩy hết bao mùa vải. Những mùa hè oi ả chói chang, những mùa trèo cây bẻ quả mệt nhoài đã nuôi nó lớn, đã dạy nó phải vươn lên. Nó biết chính vườn vải nhà nó đang góp thêm những đồng tiền vào việc sinh hoạt của cả nhà và những đồng tiền tích cóp gửi lên cho nó ăn học. Nó nhớ mãi những buổi chiều hai bố con nằm võng đu đưa dưới gốc cây, cùng nói chuyện về ngày nó nhập học. Nó biết bố nó vui lắm nhưng nó cũng đọc được suy nghĩ của bố qua những nếp nhăn, nó đọc được những trăn trở của bố và nó biết bố nó đã nhìn lên tán vải như gửi gắm một niềm tin, một sự chia sẻ. Nó hít một hơi thở sâu, từ từ cảm nhận cảm giác khoan khoái của hương vải chín. Làn gió khẽ mơn man làm dịu cái nắng gắt của mùa hè, thoảng đưa nó trở về với cảm giác của ngày xưa. Nó nhìn lên những chùm vải trĩu nặng, lòng nó thấy vui vui lạ. Nó hồ hởi leo lên cây, nó chuyền cành thoăn thoắt, nó nhanh nhẹn như chú chim đã trưởng thành, đã đủ lông đủ cánh để bay về chốn xưa ấy.
Ngày mai nó sẽ phải lên trường, nó lại trở về với cái thời sinh viên của nó. Ngày mai nó có còn quanh quẩn trên chiếc giường bé nhỏ, trong căn phòng chật chội, giam lòng mình trong nỗi cô đơn do chính nó tạo ra hay ngày mai nó có thể tự tin bay nhảy giữa cuộc đời đầy chông gai thử thách. Ngày mai vẫn còn ở phía trước nhưng những ngày xưa đã dạy cho nó biết rằng nó chỉ có thể trưởng thành khi nó biết đứng dậy sau vấp ngã, trái ngọt luôn luôn ở trên cao và không giành cho những ai sợ cành cao. Nó tự nhủ, nó sẽ phải cố gắng rất nhiều.